Công cụ · Bảng pinyin

Bảng pinyin: thanh mẫu · vận mẫu · thanh điệu

Mọi âm tiết tiếng Trung = thanh mẫu (声母) + vận mẫu (韵母) + thanh điệu (声调). Nắm chắc bảng này là bước 0 — đọc được pinyin rồi mới học từ vựng HSK trơn tru.

Bấm loa để nghe âm rời chuẩn: thanh mẫu đọc theo 呼读音 (bo, po, mo…), vận mẫu đọc âm đơn (dòng “đọc:” là âm sẽ phát). Cần trình duyệt có giọng tiếng Trung (Edge/Chrome thường có). Gợi ý đọc kiểu Việt chỉ gần đúng. Màu thanh điệu đồng bộ với trang từ vựng.

Thanh mẫu · 声母 21 phụ âm đầu

Đứng ĐẦU âm tiết. Chú ý cặp “không bật hơi / bật hơi” (b–p, d–t, g–k, j–q, z–c, zh–ch).

Âm hai môi & môi–răng

bđọc: bo

[p]“p” nhẹ, KHÔNG bật hơi爸 bà — bố

pđọc: po

[pʰ]“p” bật hơi mạnh朋 péng — bạn

mđọc: mo

[m]“m”妈 mā — mẹ

fđọc: fo

[f]“ph”饭 fàn — cơm

Âm đầu lưỡi

dđọc: de

[t]“t”, không bật hơi大 dà — to

tđọc: te

[tʰ]“th” bật hơi他 tā — anh ấy

nđọc: ne

[n]“n”你 nǐ — bạn

lđọc: le

[l]“l”来 lái — đến

Âm gốc lưỡi

gđọc: ge

[k]“c/k”, không bật hơi高 gāo — cao

kđọc: ke

[kʰ]“kh” bật hơi看 kàn — xem

hđọc: he

[x]“h” nặng, sát cổ họng好 hǎo — tốt

Âm mặt lưỡi (môi dẹt)

jđọc: ji

[tɕ]gần “ch”, lưỡi sát vòm家 jiā — nhà

qđọc: qi

[tɕʰ]“ch” bật hơi去 qù — đi

xđọc: xi

[ɕ]gần “x”, mảnh谢 xiè — cảm ơn

Âm cuốn lưỡi (uốn lên)

zhđọc: zhi

[ʈʂ]“tr” uốn lưỡi中 zhōng — trung

chđọc: chi

[ʈʂʰ]“tr” uốn lưỡi + bật hơi吃 chī — ăn

shđọc: shi

[ʂ]“s” uốn lưỡi是 shì — là

rđọc: ri

[ʐ]“r” uốn lưỡi (như “j” Pháp)人 rén — người

Âm đầu lưỡi trước

zđọc: zi

[ts]“ch” đầu lưỡi (kiểu “dz”)再 zài — lại

cđọc: ci

[tsʰ]“ts” bật hơi菜 cài — món ăn

sđọc: si

[s]“x/s” đầu lưỡi三 sān — ba

Bán nguyên âm

yđọc: yi

[j]“d/gi” nhẹ → i也 yě — cũng

wđọc: wu

[w]“u/oa”我 wǒ — tôi

Vận mẫu · 韵母 phần vần

Đứng SAU thanh mẫu (hoặc đứng một mình). Gồm nguyên âm đơn, kép, vần mũi -n/-ng và cuốn lưỡi.

Nguyên âm đơn · 单韵母

ađọc: ā

[a]“a”

ođọc: ō

[o]“ô”

eđọc: é

[ɤ]“ơ” kéo dài

iđọc: yī

[i]“i” (đứng riêng viết yi)

uđọc: wū

[u]“u” (đứng riêng viết wu)

üđọc: yú

[y]“uy”, môi tròn (viết yu)

Nguyên âm kép · 复韵母

aiđọc: ài

[ai]“ai”

eiđọc: ēi

[ei]“ây”

aođọc: ào

[au]“ao”

ouđọc: ōu

[ou]“âu”

iađọc: yā

[ja]“i-a”

ieđọc: yē

[jɛ]“i-ê”

uađọc: wā

[wa]“oa”

uođọc: wō

[wo]“u-ô”

üeđọc: yuē

[ɥe]“uy-ê”

iaođọc: yāo

[jau]“i-ao”

iu (iou)đọc: yōu

[jou]“i-âu”

uaiđọc: wāi

[wai]“oai”

ui (uei)đọc: wēi

[wei]“uây”

Vận mẫu mũi trước -n · 前鼻韵母

anđọc: ān

[an]“an”

enđọc: ēn

[ən]“ân”

inđọc: yīn

[in]“in”

un (uen)đọc: wēn

[wən]“uân”

ünđọc: yún

[yn]“uyn”

ianđọc: yān

[jɛn]“i-en”

uanđọc: wān

[wan]“oan”

üanđọc: yuān

[ɥɛn]“uy-en”

Vận mẫu mũi sau -ng · 后鼻韵母

angđọc: áng

[aŋ]“ang”

eng—

[əŋ]“âng”không đứng riêng — vd 灯 dēng, 冷 lěng

ingđọc: yīng

[iŋ]“ing”

ong—

[ʊŋ]“ung”không đứng riêng — vd 红 hóng, 东 dōng

iangđọc: yāng

[jaŋ]“i-ang”

uangđọc: wāng

[waŋ]“oang”

uengđọc: wēng

[wəŋ]“uâng”

iongđọc: yōng

[jʊŋ]“i-ung”

Vận mẫu cuốn lưỡi · 卷舌

erđọc: ér

[ɚ]“ơ” + cuốn lưỡi

Thanh điệu · 声调 4 thanh + khinh thanh

Cùng một âm “ma”, đổi thanh là đổi nghĩa. Bấm từng thanh để xem cách lên–xuống giọng và nghe.

妈mā

Thanh 1 · 阴平

→ cao, phẳng

Ngang, CAO và đều — giữ giọng phẳng như hát một nốt kéo dài.

妈 (mā) = mẹ

Quy tắc đặt dấu thanh: ưu tiên a > o > e; nếu có iu/ui thì đặt trên chữ SAU. Ví dụ: hǎo, xiè, liù, guì.

Đọc được pinyin rồi? Bắt đầu học từ.

Sang trang từ vựng HSK 3.0 — chữ Hán, pinyin tô màu thanh điệu và nghĩa Việt theo từng cấp.

Học từ vựng HSK 1